De Katoendrukkerij stopt in de Volmolen

Per 1 januari 2026 gaat de Katoendrukkerij uit de Volmolen naast de Koppelpoort. Vanaf die datum gaat de werkplaats van De Katoendrukkerij (sinds 2008) weer terug naar haar oude vorm, met workshops blockprint op locatie in binnen- en buitenland. De Katoendrukkerij vestigde zich, na een uitvraag in 2019 door eigenaar gemeente Amersfoort, eind 2020 in De Volmolen. Midden in coronatijd, waardoor ze een aantal keer voor langere tijd de deuren moest sluiten. Het bleef zoeken hoe ze het initiatief rendabel kon maken onder de steeds veranderende omstandigheden. Daarbij kreeg ze enige financiële steun van de gemeente.

De Katoendrukkerij leverde ondanks deze omstandigheid de afgelopen 5 jaar een constructieve en positieve bijdrage in de stad op onder meer het vlak van ambacht, cultuur, erfgoed, onderwijs, toerisme en duurzaamheid. Ze had een grote aantrekkingskracht op (internationale) bezoekers van de stad met gemiddeld 350 inlopende (toeristische) bezoekers per week. Door hen en inwoners van de stad werd de invulling van de Volmolen zeer positief gewaardeerd.

Vanwege de hoge huur op de Volmolen bleek het onmogelijk tot een haalbare exploitatie te komen. De brede locatieontwikkeling en de meerwaarde voor de stad telden niet mee voor de gemeente. Bij monde van wethouder Dijksterhuis (ChristenUnie) en wethouder Bijlholt (D66) is er verder vanaf gezien financiële steun te bieden middels huurmatiging. Daardoor moest de Katoendrukkerij de huur per 1 januari 2026 opzeggen. 

De gemeente Amersfoort moet nu weer overgaan tot het organiseren van een nieuwe uitvraag zoals in 2019 voor de Volmolen, waar omwonenden weer een (adviserende) inspraak in krijgen in het kader van de Omgevingswet. 

Vanaf zaterdag 20 en zondag 21 december aanstaande houdt de Katoendrukkerij een uitverkoop van de inrichting in de Volmolen. De inrichting van de gastenkamers, werkplaats en werkzolder als mede losse materialen zijn voor een zachte prijs te koop.

Uiteraard is de collectie van ca. 1000 houten drukbloken van de Katoendrukkerij zelf niet te koop.

In de werkplaats bedrukken ze op ambachtelijke wijze met houten handgemaakte drukblokken op textiel en papier, en geven daarin les op alle niveaus. Er waren (internationale) gastdocenten en betekenisvolle textielexposities en -lezingen. 

Het was onder meer maakplaats voor het landelijke project Draden van ons Nederlandse slavernijverleden, maar deed ook maatwerkprojecten voor mode- en interieurontwerpers.

Regelmatig was de werkplaats locatie voor stadsbrede kunstroutes en festivals als Vreemde Gasten, de Bachdag, het Amateurkunstfestival, September Me en het Smartlappenfestival.

Daarnaast organiseerde De Katoendrukkerij onder meer drie jaar op rij de succesvolle Kunstkerstmarkt en jaagde ze het stadsbrede erfgoed-jaarthema 2026 'Textiel in Amersfoort' aan, alsmede de komst van het landelijke Textielfestival naar Amersfoort in 2026.

Vanwege haar uniciteit heeft De Katoendrukkerij een landelijke en internationale bekendheid en aantrekkingskracht. Het samenkomen van het materiële erfgoed van de Volmolen met het immateriële erfgoed van het ambacht katoendrukken, maakte het dan ook tot een unieke textiellocatie in Nederland. 

Het monumentale pand De Volmolen was vanaf het begin 5 dagen in de week open. Woensdag en donderdag vooral voor schoolklassen en vrijdag-zaterdag-zondag voor het algemene publiek. De afgelopen schooljaren waren er gemiddeld 40 schoolgroepen per jaar die een workshop volgden. Cultuuronderwijsorganisatie NEOS was een fijne partner om scholen te enthoiusiasmeren voor ambacht voor kinderen, ook uit het speciaal onderwijs.

Helaas vervalt nu de door de Katoendrukkerij geinitieerde Leerlijn Ambachten voor het Primair Onderwijs met katoendrukken voor groep 5-6, weven voor groep 5-6 en vilten voor groep 3-4. Maar ook vervallen haar lesproject voor het VO (Herbestemmen), het MBO (De Impact van Katoen) en PRO/VSO (Make it Mine). Stagiaires van de Rietveld Academie, Willem de Koning, HKU, Reinwardt Academie en PABO vonden er een mooie leerschool. De jaarlijkse Erfgoedweek van het Corderius College was een graag geziene gast.

De Katoendrukkerij droeg dus in de Volmolen het erfgoed van de eeuwenlange textielnijverheid in Amersfoort uit. Onder meer via de provinciale website ‘Het Verhaal van Utrecht’, het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland en het Craft Council Nederland.

Ondanks dit sterke erfgoedverhaal waar grote hoeveelheden (toeristische) bezoekers uit het hele land maar ook uit het buitenland op af kwamen, met 100 workshops per jaar, een betrokken groep vrijwilligers en educatieve programma's, is het niet gelukt om de hoge huurlasten voor de volmolen duurzaam op te brengen.