Dansgroep brengt oorlogsdagboeken tot leven in Kamp Amersfoort

Een dansvoorstelling over de dagboekfragmenten van een verzetsheldin, die het laatste oorlogsjaar doorbracht in diverse gevangenissen, nu uitgevoerd op de indrukwekkende locatie van voormalig Kamp Amersfoort. In het herdenkingsjaar brengt choreograaf en artistiek leider Haya Maëla van Dansgroep Haarlem het indrukwekkende, waargebeurde verhaal van verzetsvrouw Hetty van der Togt opnieuw onder de aandacht.

Hetty werd op negentienjarige leeftijd in 1944 gearresteerd voor het verspreiden van illegale krantjes. Tijdens haar gevangenschap in onder meer het beruchte Oranjehotel in Den Haag, hield zij een dagboek bij. Ze schreef op kleine papiertjes, stukjes karton en zelfs op toiletpapier. Al het materiaal smokkelde ze met zich mee, letterlijk op haar lichaam, met het doel ooit haar verhaal te kunnen delen. Maar de herinneringen waren te pijnlijk voor haar en zij kon er niet met haar kinderen over praten. Toen ze op latere leeftijd afasie kreeg, verloor ze ook nog eens de mogelijkheid óm te praten.

Pas na haar overlijden in 2011 vonden haar kinderen een tas met daarin tientallen fragmenten; stukjes verleden, vastgelegd in telegramstijl. Dochter, Dorien Reitsma-Hoogeweegen, bundelde de teksten tot een chronologisch geheel en wist direct: dit verhaal moest niet verteld worden, maar gevoeld. Zij vertelt: “Omdat mijn moeder het verhaal niet meer kon vertellen, moest het verteld worden via dans. Niet met woorden. Maar wel met beweging, met muziek, met stiltes.”

Choreograaf Haya Maëla van Dansgroep Haarlem ontwikkelde, na intensieve gesprekken met Dorien, een voorstelling die raakt, schuurt, maar vooral hoop geeft. “Het is niet alleen een verhaal over verzet, verraad en verdriet,” zegt Haya. “Het is ook een verhaal over menselijkheid, verbondenheid en de kracht van herinnering. Juist nu vinden wij het belangrijk om te blijven herdenken, delen en doorgeven. In een wereld die steeds luider en ongrijpbaarder lijkt, willen wij even stilstaan. Schoonheid tonen. Verbinding zoeken. Een dansvoorstelling zonder woorden is voelbaar voor iedereen, ongeacht taal of afkomst. Het publiek zit dicht op de dansers – bijna tastbaar. Zo wordt nabijheid een vorm van verzet. Net als Hetty’s moedige daden: klein, maar van grote betekenis.”

In elke scène in Dagboek 44 45 gloort hoop; hoop op een beter leven, op vrijheid, op herstel. In tijden van toenemende polarisatie is de dansvoorstelling een aangrijpende oproep om elkaar te blijven zien als mens. Om ruimte te geven aan andersdenkenden. Om verhalen te blijven doorgeven, ook als ze niet uitgesproken kunnen worden.

Dagboek 44 45 door Dansgroep Haarlem, met een gastrol voor Danshuis Haarlem, is te zien op 31 mei en 1 juni in Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Voor tijden en tickets ga naar www.dansgroephaarlem.nl