Mentale vaardigheden in topsport even belangrijk als techniek en tactiek

Tien trainers en technisch verantwoordelijken van Amersfoortse topsportverenigingen kwamen jl. vrijdagavond bijeen voor een trainerssessie over mentale aspecten van talent- en topsportontwikkeling. De bijeenkomst vond plaats bij Fit Academie Bokkeduinen en werd begeleid door sport- en prestatiepsycholoog Annemart Tielens van MOVE-D.

Tijdens de sessie stond de rol van de coach centraal. “Ik begin altijd bij de coach, omdat je vanuit de coach iets in beweging kunt krijgen en kunt borgen”, aldus Tielens. Coaches heb­ben een belangrijke rol in het creëren van een veilige omgeving waarin sporters kunnen leren en ontwikkelen. Vertrouwen, ruimte om fouten te maken en aandacht voor motivatie, zelfver­trouwen en veerkracht vormen daarbij een belangrijke basis.

De invloed van ouders werd uitgebreid besproken. De trainers deelden ervaringen met ouderprogramma’s en het betrekken van ouders aan het begin van een seizoen. Ouders kunnen een waardevolle bijdrage leveren, maar jonge talenten kunnen ook druk ervaren door hoge verwachtingen of door het besef van de investering die het hele gezin doet.

Aan de hand van concrete voorbeelden liet Tielens zien hoe sporters kunnen leren omgaan met spanning en onverwachte situaties. Onderwerpen die aan bod kwamen waren wedstrijdroutines en rituelen, visualisatie, ademhalingstechnieken, positieve zelfspraak en taakgericht (zelf)coachen. “Dit is allemaal heel goed trainbaar”, benadrukte zij. “Je kunt tijdens trainingen bewust wedstrijdroutines doorbreken of een situatie creëren waarin iets anders loopt dan verwacht. Zo leer je sporters om daar ook mentaal goed mee om te gaan.”

De Amerfoortse topsporter Femke Bol kwam tijdens de avond regelmatig als voorbeeld ter sprake, omdat zij open spreekt over de mentale begeleiding en vaardigheden die zij inzet.

Naast de inbreng van Tielens was er veel ruimte voor onderlinge kennisuitwisseling. Bij vrijwel ieder onderwerp kwamen voorbeelden uit de eigen praktijk op tafel, zoals over taakgericht coachen en het omgaan met mentale druk bij jonge sporters. De trainers herkenden het grote belang van mentale vaardigheden, maar constateerden ook dat hier in de dagelijkse trainings­praktijk vaak minder expliciete aandacht voor is dan voor techniek, tactiek en fysieke fitheid.

De trainerssessies die worden georganiseerd door Topsport Amersfoort, dat tot doel heeft topsportclubs te verbinden en versterken, zijn bedoeld voor trainers en technisch verant­woordelijken van Amers­foortse topsportverenigingen die zich bezighouden met talent- en topsportontwikkeling. Aan de hand van verschillende thema’s wisselen zij ervaringen en kennis uit, stellen ze vragen en bespreken ze situaties uit hun eigen trainerspraktijk. Het doel is dat trainers niet alleen leren van een deskundige, maar juist ook van elkaar.