Tijdelijke tentoonstelling Mondriaanhuis - Orde & Intuïtie

Textielkunstenaars Irene Companjen en Theo Rooden zoeken op hun eigen manier naar balans.

Onder de titel 'Orde en Intuïtie' toont het Mondriaanhuis werk van Irene Companjen en Theo Rooden. In deze tentoonstelling presenteren beide kunstenaars hun persoonlijke zoektocht naar evenwicht. Zij onderzoeken ieder op eigen wijze de spanning tussen systematiek en intuïtief handelen. Companjen werkt met door haarzelf ontworpen stempels op linnen; Rooden creëert patronen met draad en weefgetouw. In de expositie komen de werelden van druk en draad samen in een presentatie waarin zowel ordening als intuïtie richting geven aan het maakproces.

Het Mondriaanhuis, het geboortehuis van Piet Mondriaan, vertelt het levensverhaal en de artistieke ontwikkeling van de kunstenaar die hier in 1872 in Amersfoort werd geboren. Het museum biedt daarnaast ruimte aan hedendaagse kunstenaars die aansluiten bij Mondriaans werk of gedachtegoed. In 'Orde & Intuïtie' staan de werken van Theo Rooden en Irene Companjen centraal.

Voor Mondriaan vormden ordeningsprincipes en intuïtie een vanzelfsprekende combinatie. Zijn abstracte schilderijen ontstonden vanuit strikte uitgangspunten: uitsluitend primaire kleuren, zwart, wit en grijs, en een vocabulaire van horizontale en verticale lijnen. De uiteindelijke compositie ontwikkelde zich echter intuïtief. Ook Rooden en Companjen werken vanuit hun eigen regels, terwijl zij tegelijkertijd ruimte laten voor toeval en innerlijke logica.

De Arnhemse kunstenaar Irene Companjen (1954) beweegt in haar werk tussen abstractie en herkenbare werkelijkheid. Wat op het eerste gezicht een abstract patroon lijkt, blijkt bij nader kijken opgebouwd uit concrete vormen uit het dagelijks leven. Companjen is gespecialiseerd in stempeldruk op linnen. De stempels ontwerpt en vervaardigt zij zelf; ze worden met de hand of met de voet op het doek gedrukt.
Voor haar vormen laat Companjen zich inspireren door alledaagse objecten. Voorwerpen zoals een pan, doos of deur transformeert zij tot geabstraheerde elementen die zij in een ritmische herhaling op het doek plaatst. De keuze voor een object ontstaat intuïtief.De composities, uitgevoerd in heldere of juist meer gedempte tinten, ademen rust en helderheid. Ze nodigen uit tot aandachtig kijken: eerst verschijnt het patroon als geheel, daarna wordt, soms geholpen door de titel, het herkenbare object zichtbaar waaruit het werk is opgebouwd.
Voor de tentoonstelling in het Mondriaanhuis liet Companjen zich inspireren door Mondriaans Parijse atelier. Zo gebruikte zij onder meer de schildersezel van Mondriaan als uitgangspunt voor een van de patronen die nu te zien zijn. Een eerbetoon aan de pionier van de abstracte kunst.

Theo Rooden (1969) onderzoekt in zijn werk de wisselwerking tussen orde en toeval, tussen systeem en intuïtie. De Rotterdamse kunstenaar heeft een scherp oog voor ritme en structuur. Hoewel hij werkt vanuit een plan en strikte spelregels, blijft het uiteindelijke resultaat steeds onvoorspelbaar.
Met zijn zelf geformuleerde regels zoekt Rooden naar patronen die zowel systematisch als verrassend zijn. De mogelijkheden van het weefgetouw en de kleuren van de beschikbare garens vormen een voortdurende bron van inspiratie. Hij werkt graag in series om de effecten van variaties te onderzoeken. Bij het vertalen van een ontwerp naar een geweven werk moeten zijn regels soms worden opgerekt. Juist in die ruimte tussen systeem en afwijking ontstaan onverwachte en intrigerende uitkomsten. Zijn intuïtie voor kleur en compositie bepaalt uiteindelijk de balans van het voltooide werk.
In zijn handgeweven wandkleden onderzoekt Rooden het platte vlak met geometrisch abstracte composities. De optische werking ontstaat door kleur en ritme, maar ook door subtiele verschillen in draadrichting en lichtval, die het weefsel diepte en gelaagdheid geven.

Met 'Orde en Intuïtie' sluit het Mondriaanhuis aan bij het landelijke Textielfestival 2026, dat plaatsvindt van woensdag 20 t/m zaterdag 23 mei 2026 in Amersfoort. Het festivalthema luidt: Inventing the Future – Textiel als inspiratie! Door de hele stad is een programma te vinden, met de Joriskerk op de Hof als centrale locatie.

In het kader van het festival organiseert het Mondriaanhuis Museum Masterclasses onder leiding van de Amersfoortse kunstenaar Marijke Schurink.'Orde en Intuïtie' is te zien t/m 28 juni 2026.