De Katoendrukkerij gaat op pad...

Sinds 2019 zat De Katoendrukkerij in rijksmonument De Volmolen. De eerste katoendrukkerij van Europa zat in de 17e eeuw ook in Amersfoort. De Volmolen dateert uit dezelfde periode en is overgebleven uit de textielnijverheid in de stad. Een bijzondere en unieke combinatie van immaterieel en materieel erfgoed dus.

De Katoendrukkerij wist dat textiel-erfgoed van de stad effectief uit te lichten en een grote (inter-) nationale doelgroep aan te spreken. Ze was kwartiermaker voor het landelijke Textielfestival 2026 in Amersfoort en voor ‘Textiel in Amersfoort’ als jaarthema 2026 voor de hele stad via Citymarketing en de VVV. Tijdens het Textielfestival in mei 2026 organiseerde ze de komst van het wereldbefaamde ‘The Red Dress Project’ in Museum Amersfoort als grote publiekstrekker.

De hoge huur van de Volmolen en de onverzettelijkheid daarin van verhuurder gemeente Amersfoort, waren echter jarenlang een molensteen. De ongesubsidieerde locatie-ontwikkeling stond daardoor voortdurend onder druk. Nadat eind 2025 inwoners van Amersfoort duidelijk lieten weten dat ze de Katoendrukkerij wilden behouden, zegde de gemeente bij monde van wethouder Stegeman in ieder geval een kortere opzegtermijn van drie maanden toe.

Toen in juni dit jaar het huuraanhangsel kwam, liet de gemeente haar, tegen de afspraak in weten dat deze toegezegde opzegtermijn alleen in 2026 zou gelden. Dat was voor de Katoendrukkerij het breekpunt. En zegde ze definitief het huurcontract op. Anders zou ze nog tot 2030 vastzitten aan de huurverplichting.

Het strijden moe gaat De Katoendrukkerij (sinds 2008) voortaan weer op locatie lesgeven en verkoop realiseren via textielbeurzen. Voor de stad gaat hiermee dit unieke erfgoed echter op deze bijzondere plek, definitief verloren. Amersfoort had goud in handen, maar de gemeente koos voor geld.

Op zaterdag 29 en zondag 30 augustus tussen 11-15 uur houdt De Katoendrukkerij uitverkoop. Er zijn bijvoorbeeld 2 tweepersoonsbedden, maar ook een antieke Indiase kast, een 55 inch monitor en verschillende werktafels te koop. De collectie van 1000+ houten drukblokken is niet te koop.

Op deze beide dagen verkoopt de Katoendrukkerij tussen 13-15 uur ook de verfplanten en insectenvriendelijke planten uit haar tuin bij de Volmolen uit.

Er gaat veel verloren wat er voor de stad is opgebouwd. In 2021 ontving De Katoendrukkerij nog de Pieter van Vollenhovenprijs als waardering voor de bijzondere invulling van de Volmolen.

Er kwamen verschillende toeristische arrangementen, en internationale reisgroepen die speciaal voor haar naar de stad kwamen. Ze waren nieuwsgierig naar de geschiedenis van de textiel en het ambacht en deden in de meeste gevallen ook hands-on een workshop blockprint in de werkplaats.

Met de programmering van 3 tot 4 textiel-exposities per jaar in de Volmolen en een aansprekende programmering aan workshops, gastdocenten en lezingen, trok ze landelijk een geïnteresseerd publiek. Er waren mooie samenwerkingen met het Mondriaanhuis en Kunsthal Kade voor bijvoorbeeld een artist-in-residency. Er kwam onder meer een Leerlijn Ambachten voor het Primair Onderwijs, waar jaarlijks zo’n 40 klassen voor kwamen. Ook waren er vele stagiaires van kunstvakopleidingen.

Voor de door haar geïnitieerde naam voor het deelgebied rond de Koppelpoort kwam er ‘het Museumkwartier’ en in dat deelgebied organiseerde ze in 3x het zeer succesvolle Kunstkerstmarkt voor jonge kunstenaars, ontwerpers en ambachtslieden uit de stad.

Ook maatschappelijk zette de Katoendrukkerij haar beste beentje voor met deelname aan projecten als ‘Draden van ons Nederlands slavernijverleden’, ‘Haak Aan!’ als inloop voor sociale verbinding, en in het kader van duurzaamheid ‘Rooskleurige gesprekstof: een ode aan kleding’ en ‘This is Free Fashion’.

Regelmatig verzorgde ze lezingen en kwamen er lokale, regionale en landelijk vakgroepen om te horen hoe ze het erfgoed inzette voor sociale verbinding en toeristisch-economische waarde.