Cathelijne zet zich in voor museale toegankelijkheid voor iedereen

In onze stad Amersfoort bevindt zich aan de rand het CollectieCentrum Nederland (CC NL). Hier bevinden zich de niet-tentoongestelde kunstwerken van onder andere het Rijksmuseum. Hier kunnen blinde en slechtziende mensen, onder leiding van een conservator, deelnemen aan een tastworkshop.

Tijdens een tastworkshop vertelt de conservator over de herkomst en de materialen van het voorwerp. Manager Toegankelijkheid Cathelijne Denekamp van het Rijksmuseum neemt u mee wat toegankelijkheid betekent in haar museum.

Cathelijne werkt al 14 jaar in het Rijksmuseum in Amsterdam. Hiervan is zij inmiddels al ruim 8 jaar Manager Toegankelijkheid. Zij houdt zich dus bezig om het rijksmuseum toegankelijk te maken, zodat iedereen op een gelijkwaardige, zelfstandige wijze dit museum kan komen bezoeken of er kan werken, maar zich bovenal welkom voelt. Het doel is dat iedereen van kunst kan genieten en mee kan doen. Recentelijk spraken we haar namens Onbeperkt Amersfoort.

In 2019 was in  het Rijksmuseum een tentoonstelling te zien van de Spaanse meesters. Francisco de Zurbarán verraste naast Rembrandt en Velázquez. Deze tentoonstelling maakte bij kleine mensen het nodige los. Op 25 oktober is het World Dwarfism Awareness Day. De BVKM, de belangenvereniging voor kleine mensen, heeft toen beeld aandacht gevraagd rondom deze tentoonstelling. Cathelijne kan zich deze expositie zich nog herinneren. “In de beschrijvingen bij deze schilderijen werd het woord 'dwerg' gebruikt. We zaten daar ook over in of dit wel kon. Directeur Taco Dibbets vroeg zich toen af of er een groep kleine mensen bestond die zich hiermee identificeerden en verenigd hebben. Na het onderlinge contact tussen de BVKM en het Rijksmuseum werden zij enorm geholpen. In een werkgroep terminologie werden alle termen, die vroeger gebruikt werden, maar in deze tijd niet meer kunnen, onder de loep genomen. Dit heeft er toe geleid dat alle tekstbordjes en ons systeem zijn aangepast. Het was een mooie samenwerking, waar we nu heel veel profijt van hebben. Het woord dwerg is nu geschiedenis en is beschreven, maar we weten nu hoe dat veranderd is door de jaren heen."

Mede hierdoor zijn er richtlijnen gekomen hoe tentoonstellingen in elkaar worden gezet. "Je moet dan denken aan hoogtes, verlichting, lettertype, enzovoorts en daar moet het allemaal aan voldoen", vervolgt Cathelijne. "Helaas moet ik wel constateren dat dit niet altijd mogelijk is, want er zijn soms discussies. Een conservator heeft soms wel eens een ander idee, waardoor de tentoonstelling beter overkomt. Maar we proberen samen wegen te vinden dat het opgelost wordt en een tentoonstelling voor iedereen toegankelijk is. Eén punt is namelijk wel duidelijk: mensen mogen niet meer buitengesloten worden. Je moet dan denken aan het tentoonstellen van een hoge vaas en die kan een persoon met een beperking niet vanaf de bovenzijde zien. De oplossing die we dan doen is een spiegel plaatsen, zodat mensen in een rolstoel of klein van lengte zijn toch vanaf de bovenkant in kunnen kijken.”
Het rijksmuseum heeft in haar collectie een 17e-eeuws poppenhuis en daar was een glazen trap voorgezet, omdat dit poppenhuis meerdere verdiepingen heeft. Inmiddels is deze weg gehaald en iedereen heeft nu een vrije blik om dit poppenhuis te bekijken.

Meer weten of lezen over dit onderwerp? Ga naar deze website.

Ingezonden door Gerard Hilhorst